سورة الدخان - سورةتي 44 – ذمارةي ئايةتةکاني 59
بسم الله الرحمن الرحيم
(بةناوي خواي بةخشندة و ميهرةبان )
1. حم : ضةند ثيتصک لة سةرةتاي هةندص لة سوورةتةکاني قورئاندا هاتوون ذمارةيان ( 14 ) ثيتة ، نيوةي کؤي ثيتةکاني زماني عةرةبين ، بؤ سةلماندني (اعجاز) و مةزني و طرنطي قورئان کة لة تواناي هيض کةسدانية بةو ثيتانة کتصبصکي ئاوا بصوصنة دابنصت بةرادةيةک هةتا هةموو طرؤي ئادةميزاد و ثةري کؤ ببنةوة بؤ ئةو مةبةستة ، بصطومان ضةندةها نهصني تريشي تياية ، زاناکان لة هةندصکي دواون ، هةندصکيشيان وتويانة : هةر خوا خؤي زاناية بة نهصني ئةو ثيتانة .
2. وَالْكِتَابِ الْمُبِينِ : سوصند بةم قورئانة روون و ئاشکراية .
3. إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِي لَيْلَةٍ مُّبَارَكَةٍ إِنَّا كُنَّا مُنذِرِينَ : بةراستي ئصمة لة شةوصکي بة فةأو ثيرؤزدا ( کة شةوي قةدرة ) دامانبةزاندووةتة خوارةوة ، بصطومان ئصمة هةميشة بصدارکةرةوةي بةندةکانمانين .
4. فِيهَا يُفْرَقُ كُلُّ أَمْرٍ حَكِيمٍ : لةو شةوةدا هةموو کاروکردةوة و بةرنامةيةکي ثأ لة حيکمةت و دانايي لةيةک جيا دةکرصتةوة .
5. أَمْرًا مِّنْ عِندِنَا إِنَّا كُنَّا مُرْسِلِينَ : ئةمةش فةرمان و بأيارصکة لةلايةن ئصمةوة ، بصطومان ئصمةش ثصغةمبةران دةنصرين .
6. رَحْمَةً مِّن رَّبِّكَ إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ : رةوانةکردني ئةم قورئانة ، رةحمةتي ثةروةردطاري تؤية بؤ ئادةميزاد ، تا لةسةرطةرداني رزطاري ببصت ، بةأاستي هةر ئةويشة کة بيسةرو زانايةبة هةموو شتصک .
7. رَبِّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا إِن كُنتُم مُّوقِنِينَ : ئةوزاتة کة ثةروةردطاري ئاسمانةکان و زةوي و هةموو ئةو شتانةية کة لة نصوانيانداية ، ئةطةر ئصوة دپنيان و باوةرتان هةية .
8. لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ يُحْيِي وَيُمِيتُ رَبُّكُمْ وَرَبُّ آبَائِكُمُ الْأَوَّلِينَ : هيض خوايةک نيية جطة لةو زاتة ، دةذصنص و دةمرصنصت ، ثةروةردطاري ئصوةش و باوو باثيراني دصرينيشتانة .
9. بَلْ هُمْ فِي شَكٍّ يَلْعَبُونَ : لةطةپ ئةم هةموو بةپطة و نيشانة طةورة و طرنطانةدا ، خوانةناسان لة طومان و دوودپيدا رؤضوون و سةرطةرمي طةمة و يارين .
10. فَارْتَقِبْ يَوْمَ تَأْتِي السَّمَاء بِدُخَانٍ مُّبِينٍ : ( ئةوانة هةروا بةسةريانةوة ناضصت ) ضاوةأصي رؤذصک بکة کة دوکةپصکي ئاشکرا بةري ئاسمان دةطرصت .
11. يَغْشَى النَّاسَ هَذَا عَذَابٌ أَلِيمٌ : هةموو خةپکي دادةطرصتةوة ، بؤية بة ترسةوة دةپصن : ئةمة سزاو ئازارصکي بة ئصشة ( وا رووي تص کردووين ) .
12. رَبَّنَا اكْشِفْ عَنَّا الْعَذَابَ إِنَّا مُؤْمِنُونَ : بةناضاري دان بةدةسةپاتي خوادا دةنصن و دةپصن : ثةروةردطارا تؤ ئةم سزاو ئازارةمان لةکؤپ بکةرةوة ، بصطومان ئصمة باوةأدارين !!
13. أَنَّى لَهُمُ الذِّكْرَى وَقَدْ جَاءهُمْ رَسُولٌ مُّبِينٌ : ( تازة بةسةرضوو !! کةي بصداربوونةوة و ئيمان هصناني ناضاري سوودي هةية بؤيان ) ، ضؤن و لةکوص ئامؤذطاري وةردةطرن ، لةکاتصکدا ثصغةمبةرصكي ئاشکرايان بؤ رةوانة کرابوو .
14. ثُمَّ تَوَلَّوْا عَنْهُ وَقَالُوا مُعَلَّمٌ مَّجْنُونٌ : ثاشان ثشتيان تصکرد و وتيان : فصرکراوصکي شصتة !!
15. إِنَّا كَاشِفُو الْعَذَابِ قَلِيلًا إِنَّكُمْ عَائِدُونَ : ئصمة ضاک دةتانناسين ، هةر کةمصک سزاو ئازارتان لص دوور بخةينةوة ، بصطومان دةضنةوة دؤخي جاران .
16. يَوْمَ نَبْطِشُ الْبَطْشَةَ الْكُبْرَى إِنَّا مُنتَقِمُونَ : رؤذصک دصت هةپمةتي طةورةي خؤمان بؤ تاوانباران دةبةين و ئصمة بةدپنياييةوة تؤپةسصنةرين لة ستةمکاران .
17. وَلَقَدْ فَتَنَّا قَبْلَهُمْ قَوْمَ فِرْعَوْنَ وَجَاءهُمْ رَسُولٌ كَرِيمٌ : سوصند بة خوا بةراستي ئصمة ثصش ئةمان قةوم و هؤزي فيرعةونمان تاقيکردةوة ، ثصغةمبةرصکي بةأصز و ميهرةبانيان بؤ هات .
18. أَنْ أَدُّوا إِلَيَّ عِبَادَ اللَّهِ إِنِّي لَكُمْ رَسُولٌ أَمِينٌ : بة فيرعةون و دارودةستةکةي ووت : کة بةندةکاني خوا بة من بسثصرن ، ضونکة بةأاستي من ثصغةمبةرصکي ئةمين و دپسؤزم بؤ هةمووتان .
19. وَأَنْ لَّا تَعْلُوا عَلَى اللَّهِ إِنِّي آتِيكُم بِسُلْطَانٍ مُّبِينٍ : خؤشتان بة طةورة دامةنصن لة بةرامبةر خواي بةرزو بةدةسةپاتةوة ، بصطومان من بةپطة و نيشانةي طرنط و بةهصز و ئاشکرام هصناوة بؤتان .
20. وَإِنِّي عُذْتُ بِرَبِّي وَرَبِّكُمْ أَن تَرْجُمُونِ : من ثةنا دةطرم بة ثةروةردطاري خؤم ، کة ثةروةردطاري ئصوةشة لةوةي کة بةردبارانم بکةن .
21. وَإِنْ لَّمْ تُؤْمِنُوا لِي فَاعْتَزِلُونِ : خؤ ئةطةر هةر باوةأم ثص ناکةن وازم لص بهصنن و کارتان بةمنةوة نةبصت .
22. فَدَعَا رَبَّهُ أَنَّ هَؤُلَاء قَوْمٌ مُّجْرِمُونَ : بةهؤي ئةوةي کة وازيان لص نةهصنا ، هاناو هاواري بردووة بؤ ثةروةردطاري : ثةروةردطارا ، بةأاستي ئةمانة کؤمةپصکي تاوانبارن .
23. فَأَسْرِ بِعِبَادِي لَيْلًا إِنَّكُم مُّتَّبَعُونَ : ئةوسا ئيتر خوا فةرماني بؤ نارد کة شةو أةوي بکة بةبةندةکانم و شار ضؤپ بکةن ، بصطومان ئةوانة بة دواتاندا دصن .
24. وَاتْرُكْ الْبَحْرَ رَهْوًا إِنَّهُمْ جُندٌ مُّغْرَقُونَ : جاکة خؤت و ئيمانداران لة دةريا ثةرينةوة دةريا بةجص بهصپة بةواپا کراوي ضونکة بةراستي ئةوانة سوثايةکي خنکصنراون تيايدا ....
25. كَمْ تَرَكُوا مِن جَنَّاتٍ وَعُيُونٍ : ئةوانة ضةندةها باخ و باخات و کانياوي سازطاري زؤريان بةجصهصشت .....
26. وَزُرُوعٍ وَمَقَامٍ كَرِيمٍ : ضةندةها کصپطة و بصستان و جصطة و رصطةي خؤشيان لة دوا بةجصما ....
27. وَنَعْمَةٍ كَانُوا فِيهَا فَاكِهِينَ : جؤرةها نازو نيعمةتي تريش کة ذيانيان بةخؤشي تيايدا دةبردة سةر ....
28. كَذَلِكَ وَأَوْرَثْنَاهَا قَوْمًا آخَرِينَ : ئا بةو شصوةية لةوانمان سةندةوة و کردمانة ميراتي خةپکانصکي تر ....
29. فَمَا بَكَتْ عَلَيْهِمُ السَّمَاء وَالْأَرْضُ وَمَا كَانُوا مُنظَرِينَ : جا نة ئاسمان بؤيان طريا و نة زةويش ، ساتة وةختصکيش مؤپةتيان نةدرا.....
30. وَلَقَدْ نَجَّيْنَا بَنِي إِسْرَائِيلَ مِنَ الْعَذَابِ الْمُهِينِ : ثاشان ئصمة ئةوةي ئيسرائيلمان لة سزاي ضةوسصنةرةوةي فيرعةون رزطارکرد ...
31. مِن فِرْعَوْنَ إِنَّهُ كَانَ عَالِيًا مِّنَ الْمُسْرِفِينَ : بةپص ، لةدةست فيرعةون کة زؤر خؤي بةطةورة دةزاني و بة تةواوي لة سنوور دةرضوو بوو ....
32. وَلَقَدِ اخْتَرْنَاهُمْ عَلَى عِلْمٍ عَلَى الْعَالَمِينَ : ئصمة ئةو کاتة ئةوةي ئيسرائيلمان هةپبذارد لة رووي ئاطايي و زانياريةوة و رصزي ئةوانماندا بةسةر هةموو خةپکي ئةو سةردةمةدا .....
33. وَآتَيْنَاهُم مِّنَ الْآيَاتِ مَا فِيهِ بَلَاء مُّبِينٌ : ئصمة بةپطةو نيشانةي زؤرمان ثصبةخشين و بةجؤرةها شصوةي ئاشکراو روون تاقيمانکردنةوة .
34. إِنَّ هَؤُلَاء لَيَقُولُونَ : بةأاستي ئةوانة ( بت ثةرستان ) دةپصن : ....
35. إِنْ هِيَ إِلَّا مَوْتَتُنَا الْأُولَى وَمَا نَحْنُ بِمُنشَرِينَ : ذيانمان تةنها يةک جارة و زيندوو ناکرصينةوة .
36. فَأْتُوا بِآبَائِنَا إِن كُنتُمْ صَادِقِينَ : ئةطةر زيندووبوونةوة حةقيقةتة ، باو و باثيرانمان کة مردوون بيانهصننةوة ئةطةر ئصوة راست دةکةن ؟!!
37. أَهُمْ خَيْرٌ أَمْ قَوْمُ تُبَّعٍ وَالَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ أَهْلَكْنَاهُمْ إِنَّهُمْ كَانُوا مُجْرِمِينَ : ئايا ئةمانة ضاکترن يان قةومي ـ تبع ـ ( کة قةومصکي دةسةپاتدار بوون لة ثصش ئيسلامدا ، قوأةيش دةنطوباسي ئازايةتياني بيستبوو ) ، هةروةها ئةوانةي ثصشيان ، ئصمة هةموانيانمان لةناوبرد ، بةأاستي هةرهةموويان تاوانبار بوون .
38. وَمَا خَلَقْنَا السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا لَاعِبِينَ : خؤ ئصمة ئاسمانةکان و زةوي و ئةو شتانةي نصوانيانمان بةطاپتة و بص هوودة دروست نةکردووة .
39. مَا خَلَقْنَاهُمَا إِلَّا بِالْحَقِّ وَلَكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُونَ : ( بةپکو هةمووي ) لةسةر بنضينةي حةق و راستي نةبصت دروستمان نةکردوون ، بةپام زؤربةيان لةم راستية نازانن .
40. إِنَّ يَوْمَ الْفَصْلِ مِيقَاتُهُمْ أَجْمَعِينَ : بصطومان دوارؤذ کة رؤذي جياکردنةوةية ، وادةي هةمووانيانة سةرجةم .
41. يَوْمَ لَا يُغْنِي مَوْلًى عَن مَّوْلًى شَيْئًا وَلَا هُمْ يُنصَرُونَ : رؤذصکة هيض طةورةيةک فرياي بضوکي خؤي ناکةوصت و هيضيشيان ثشتطيري ناکرصن لةلايةن کةسصکةوة .
42. إِلَّا مَن رَّحِمَ اللَّهُ إِنَّهُ هُوَ الْعَزِيزُ الرَّحِيمُ : مةطةر کةسصک بةزةيي خوا طرتبصتيةوة بة أاستي تةنها ئةو خواية باپادةست و ميهرةبانة .
43. إِنَّ شَجَرَةَ الزَّقُّومِ : بةأاستي درةختي ذةقنةبووت ( درةختصکة لة ناخي دؤزةخدا ، لةناو ئاطردا ، خواي بةدةسةپات روواندوويةتي و لق و ثةلکةکاني بةناويدا بپاو بؤتةوة ) .
44. طَعَامُ الْأَثِيمِ : بةرو بوومةکةي خؤراکي تاوانبارانة .
45. كَالْمُهْلِ يَغْلِي فِي الْبُطُونِ : هةروةک کانزاي تواوة لةناو ورط و ريخؤپةکاندا دةکوپصت .
46. كَغَلْيِ الْحَمِيمِ : وةک کوپاني ئاوي يةکجار طةرم .
47. خُذُوهُ فَاعْتِلُوهُ إِلَى سَوَاء الْجَحِيمِ : فةرمان دةدرصت : ئةو تاوانبارة بطرن و بةرزي بکةنةوة بةسةر ناوةأاستي دؤزةخداو بةري بدةنةوة .
48. ثُمَّ صُبُّوا فَوْقَ رَأْسِهِ مِنْ عَذَابِ الْحَمِيمِ : لةوةودوا ئاطرو ئاوي زؤر لة کوپ بکةن بةسةريدا .
49. ذُقْ إِنَّكَ أَنتَ الْعَزِيزُ الْكَرِيمُ : ئةوسا ثصي دةوترصت : دة بضصذة بصطومان تؤ زؤر خؤتت بةشت دةزاني و خؤتت زؤر بةماقووپ دةخستة بةرضاو .
50. إِنَّ هَذَا مَا كُنتُم بِهِ تَمْتَرُونَ : بةأاستي ئا ئةمة ئةو دؤزةخةية کاتي خؤي طومانتان لصي هةبوو ، موجادةلةتان لةسةري دةکرد .
51. إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِي مَقَامٍ أَمِينٍ : ( لةولاشةوة لة بةهةشتدا لة سايةي ميهرةباني ثةروةردطاردا ) : يةراستي ئةوانةي کة ثارصزکارو ديندارن ، لة جصطة و شوصنصکي زؤر ئارامدا ذيان دةبةنة سةر .
52. فِي جَنَّاتٍ وَعُيُونٍ : لة باخضةو باخةکاني بةهةشتدا ، لة ثاپ کارصز و کاني و تاقطةکانيدا دةذين ( هةميشة لة سةيران و خؤشيدان ) .
53. يَلْبَسُونَ مِن سُندُسٍ وَإِسْتَبْرَقٍ مُّتَقَابِلِينَ : دةثؤشن لة ئاوريشمي تةنک و ئةستوور ، لةو کاتةدا ، خؤشةويستيان بةرامبةر يةک دادةنيشن و ( بةرووي خؤشةوة بؤ يةکتر دةأوانن و طفتوطؤي خؤش و بةتام دةکةن ) .
54. كَذَلِكَ وَزَوَّجْنَاهُم بِحُورٍ عِينٍ : هةروةها حؤري ضاو طةش و طوپئةنداممان کردووة بة هاوسةريان .
55. يَدْعُونَ فِيهَا بِكُلِّ فَاكِهَةٍ آمِنِينَ : بانط دةکةن تيايدا بؤ هةموو جؤرة ميوةيةک ، بص ئةوةي بترسن لة تةواو بوون و ، نةخؤش کةوتن و لةبةرضاو کةوتن .
56. لَا يَذُوقُونَ فِيهَا الْمَوْتَ إِلَّا الْمَوْتَةَ الْأُولَى وَوَقَاهُمْ عَذَابَ الْجَحِيمِ : لة هةمووي خؤشتر ئةوةية کة هةرطيز تاپيي مردن ناضصذن تيايدا جطة لةو مردنةي يةکةمجار و ثةروةردطاريان لة سزاي دؤزةخيش بة دووري طرتوون و ثاراستووني .
57. فَضْلًا مِّن رَّبِّكَ ذَلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ : جا ئةمة رصز و فةزپصکي تايبةتية لةلايةن ثةروةردطاري تؤوة ئةي ثصغةمبةر ( چلي الله علية وسلم ) ، ئةي ئيماندار ، بةراستي تةنها ئةوةية سةرکةوتني طةورة و بص سنوور .
58. فَإِنَّمَا يَسَّرْنَاهُ بِلِسَانِكَ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُونَ : ئةي ثصغةمبةر ( چلي الله علية وسلم ) ، کةواتة بؤية بةزماني تؤ ئةم قورئانةمان بةرووني و ئاساني رةوانةکردووة ، بؤ ئةوةي يادةوةري و ئامؤذطاري وةربطرن و دابضپةکصن .
59. فَارْتَقِبْ إِنَّهُم مُّرْتَقِبُونَ : کةواتة تؤ ئيتر ضاوةأصي ثصش هاتني بةپصنةکاني ئصمة بکة لة دنيا و قيامةتدا ، ضونکة بصطومان ئةوانيش ضاوةأصن .
گهڕانهوه بۆ لاپهڕهی تهفسیر گهڕانهوه بۆ لاپهڕهی سهرهتای ڕێگای ڕاستی