سورة الزخرف - سورةتي 43 – ذمارةي ئايةتةکاني 89
بسم الله الرحمن الرحيم
(بةناوي خواي بةخشندة و ميهرةبان )
1. حم : ضةند ثيتصک لة سةرةتاي هةندص لة سوورةتةکاني قورئاندا هاتوون ذمارةيان ( 14 ) ثيتة ، نيوةي کؤي ثيتةکاني زماني عةرةبين ، بؤ سةلماندني (اعجاز) و مةزني و طرنطي قورئان کة لة تواناي هيض کةسدانية بةو ثيتانة کتصبصکي ئاوا بصوصنة دابنصت بةرادةيةک هةتا هةموو طرؤي ئادةميزاد و ثةري کؤ ببنةوة بؤ ئةو مةبةستة ، بصطومان ضةندةها نهصني تريشي تياية ، زاناکان لة هةندصکي دواون ، هةندصکيشيان وتويانة : هةر خوا خؤي زاناية بة نهصني ئةو ثيتانة .
2. وَالْكِتَابِ الْمُبِينِ : سوصند بةم ثةيامة روون و ئاشکراية ، مةبةست قورئانة .
3. إِنَّا جَعَلْنَاهُ قُرْآنًا عَرَبِيًّا لَّعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ : ئصمة ئةو کتصبةمان کردووة بة قورئانصک ، بة زماني عةرةبي ، بةپکو ذيري و بيروهؤشتان بخةنة کار ( تا لصي تصبطةن و ثةيأةوي بکةن ) .
4. وَإِنَّهُ فِي أُمِّ الْكِتَابِ لَدَيْنَا لَعَلِيٌّ حَكِيمٌ : ئةم قورئانة لة ـ لوح المحفوظ ـ دا ( کة سةرضاوةي قورئان و کتصبةکاني تري خواية ) ثارصزراوة کة زؤر بةرزو بةرصزة لامان و ثأة لة دانايي .
5. أَفَنَضْرِبُ عَنكُمُ الذِّكْرَ صَفْحًا أَن كُنتُمْ قَوْمًا مُّسْرِفِينَ : باشة ، ئايا دةکرصت ئصمة وازتان لص بهصنين و هوشيارتان نةکةينةوة بةم قورئانة لةبةر ئةوةي ئصوة هؤزصکي زيادةأة و لارو وصرن ( نةخصر شتي وا لة ئصمة ناوةشصتةوة ) .
6. وَكَمْ أَرْسَلْنَا مِن نَّبِيٍّ فِي الْأَوَّلِينَ : ئصمة ضةندةها ثصغةمبةرمان ناردووة بؤ نةوةکاني رابووردوو تا سةرطةردان نبن .
7. وَمَا يَأْتِيهِم مِّن نَّبِيٍّ إِلَّا كَانُوا بِهِ يَسْتَهْزِؤُون : بصطومان هيض ثصغةمبةرصکيان بؤ نةهاتووة کة ئةوان طاپتةيان ثص نةکردبصت .
8. فَأَهْلَكْنَا أَشَدَّ مِنْهُم بَطْشًا وَمَضَى مَثَلُ الْأَوَّلِينَ : کةواتة ئةبص ئةم بص بأوايانة ضاوةأصي ضي بکةن لة کاتصکدا ئصمة دأندةتر و بة هةپمةتترمان لةوان لةناو بردووة ، ئيتر بةسةرهات و رووداوي ثصشينان بةسةرضووة و تصثةأ يووة .
9. وَلَئِن سَأَلْتَهُم مَّنْ خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ لَيَقُولُنَّ خَلَقَهُنَّ الْعَزِيزُ الْعَلِيمُ : خؤ ئةطةر ثرسياريان لص بکةيت : کص ئاسمانةکان و زةوي دروست کردووة ؟ لة وةپامدا بةدپنيايي دةپصن : هةر زاتي باپادةست و زانا دروستي کردوون .
10. الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ مَهْدًا وَجَعَلَ لَكُمْ فِيهَا سُبُلًا لَّعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ : ئةو خوايةي کة زةوي کردووة بة لانکةي ذيانتان ، رصطةوباني تيايدا بؤ ئاسان کردوون ، بؤ ئةوةي بطةنة مةبةست و ذيانتان ئاسان و ئاسوودة بکةن .
11. وَالَّذِي نَزَّلَ مِنَ السَّمَاء مَاء بِقَدَرٍ فَأَنشَرْنَا بِهِ بَلْدَةً مَّيْتًا كَذَلِكَ تُخْرَجُونَ : هةروةها ئةو خواية لة ئاسمانةوة بة ئةندازةيةکي دياريي کراو باراني باراندووة و دةفةرموصت ، وپاتي وشک و مردوومان ثص زيندوو کردؤتةوة ، هةر بةو شصوةية ئصوةش لة طؤأةکانتان دةهصنرصنة دةرةوة .
12. وَالَّذِي خَلَقَ الْأَزْوَاجَ كُلَّهَا وَجَعَلَ لَكُم مِّنَ الْفُلْكِ وَالْأَنْعَامِ مَا تَرْكَبُونَ : هةر ئةو زاتة هةموو جووتةکاني ( لة جيهاني ئادةميزاد و زيندةوةران و روةک و بص طيانةکاندا ) دروست کردووة ، هةروةها کةشتي و جؤرةکاني ئاذةپي بؤ رام هصناون ، کة بؤ سواريي سوودي لص وةربطرن .
13. لِتَسْتَوُوا عَلَى ظُهُورِهِ ثُمَّ تَذْكُرُوا نِعْمَةَ رَبِّكُمْ إِذَا اسْتَوَيْتُمْ عَلَيْهِ وَتَقُولُوا سُبْحانَ الَّذِي سَخَّرَ لَنَا هَذَا وَمَا كُنَّا لَهُ مُقْرِنِينَ : بؤ ئةوةي لةسةر ثشتيان جصطير ببن ، دوايش يادي نازو نيعمةتي ثةروةردطارتان بکةنةوة کاتصک کة سةقامطير دةبن لةسةري ، ( ضونکة جؤرةها هؤکاري هاتووضؤي بؤ سازاندوون ) و بشپصن : ستايش و بةرزي و بصطةردي بؤ ئةو زاتةي کة ئةمةي بؤ رةخساندوين ( خؤ ئةطةر ئةو بةميهرةباني خؤي بوص رام نةکرديناية ) ئصمة نةماندةتوني راميان بهصنين .
14. وَإِنَّا إِلَى رَبِّنَا لَمُنقَلِبُونَ : ئصمة بصطومان هةر بؤ لاي ثةروةردطارمان دةطةأصينةوة . ثصغةمبةر ( چلي الله علية وسلم ) هةر جارصک سواري وپاخةکةي ببواية سص جار ( الله اکبر ) ي دةفةرموو ، دوايي دةيفةرموو : سبحان الژي سخر لنا هژا وما کنا لة مقرنين وانا الي ربنا لمنقلبون ) .
15. وَجَعَلُوا لَهُ مِنْ عِبَادِهِ جُزْءًا إِنَّ الْإِنسَانَ لَكَفُورٌ مُّبِينٌ : باوةأ ضةوتةکان ، هةندص لة بةندةکاني خوا ، ، بة خوا دةزانن ( مةسيحيةکان دةپصن : عيسا کوأي خواية ، جوو دةپصت : عوزةير ، بتثةرستةکان دةپصن : فريشتةکان کضي خوان ) !! بةأاستي زؤربةي خةپکي قةدري خوا نازانن و بص باوةأصکي زؤر ئاشکران .
16. أَمِ اتَّخَذَ مِمَّا يَخْلُقُ بَنَاتٍ وَأَصْفَاكُم بِالْبَنِينَ : ئايا أةواو راستة ، لةوةي کة دروستي دةکات کضان بؤ خؤي بأيار بدات و بةخشيني کوأانيش بةرةوا بزانصت بؤ ئصوة ؟! ( ئةمانة مذدة بدرصت بة يةکصکيان بةوةي کة خواي ميهرةبان بة رةواي زانيووة ( مةبةست ئةوةية کة کضان بووة ) ، ئةوة رووخساري رةش هةپدةطةأصت و لة دةرووندا ثيش دةخواتةوة .
17. وَإِذَا بُشِّرَ أَحَدُهُم بِمَا ضَرَبَ لِلرَّحْمَنِ مَثَلًا ظَلَّ وَجْهُهُ مُسْوَدًّا وَهُوَ كَظِيمٌ : کاتصکيش مذدة بدرصت بة يةکصکيان بةوةي کة خواي ميهرةبان بة رةواي زانيووة ( مةبةست ئةوةية کة کضيان بووة ) ، ئةوة رووخساري رةش هةپدةطرصت و لة دةرووندا ثيش دةخواتةوة .
18. أَوَمَن يُنَشَّأُ فِي الْحِلْيَةِ وَهُوَ فِي الْخِصَامِ غَيْرُ مُبِينٍ : ئايا کةسصک بةمنداپي خوا أةوا دةبينن ، ( کة لةباوي ئةواندا ) هةردةم ثةروةردة دةکرصت لةناو خشپ و ئارايش کردني خؤيداو لة شةأو شؤأو جةنطيشدا دةرناکةوصت ؟!
19. وَجَعَلُوا الْمَلَائِكَةَ الَّذِينَ هُمْ عِبَادُ الرَّحْمَنِ إِنَاثًا أَشَهِدُوا خَلْقَهُمْ سَتُكْتَبُ شَهَادَتُهُمْ وَيُسْأَلُونَ : ئةو خوانةناسانة فريشتةکان کة بةندةي خواي ميهرةبانن ، بةکضي خوايان دةداية قةپةم !! ئايا ئةوان ئامادةي دروستکردنيان بوون ؟! لةئاييندةدا ئةم بوختانةيان لةسةر دةنوسرصت و ثرسياريشيان لص دةکرصت .
20. وَقَالُوا لَوْ شَاء الرَّحْمَنُ مَا عَبَدْنَاهُم مَّا لَهُم بِذَلِكَ مِنْ عِلْمٍ إِنْ هُمْ إِلَّا يَخْرُصُونَ : ( بؤ ثينة کردني هةپوصستي ناأةوايان ) دةيانوت : ئةطةر خواي ميهرةبان بيويستاية .... ئصمة ئةمانةمان نةدةثةرست ، وة نةبصت لةسةر بنضينةي هيض زانستي و زانياريةک ئةو قسةية بکةن ، ئةمانة تةنها درؤ نةبصت هيضي تر ناپصن .
21. أَمْ آتَيْنَاهُمْ كِتَابًا مِّن قَبْلِهِ فَهُم بِهِ مُسْتَمْسِكُونَ : ئايا ئةو خوانةناسانة ثصش ئةم قورئانة کتصبصکي ترمان بؤ ناردوون ؟ تا ثابةندي بن و ثةيأةوي بکةن ؟
22. بَلْ قَالُوا إِنَّا وَجَدْنَا آبَاءنَا عَلَى أُمَّةٍ وَإِنَّا عَلَى آثَارِهِم مُّهْتَدُونَ : ئةوانة هيضي وا نية ، بةپکو هةر تةنها ئةوةية کة دةيانوت : بةراستي ئصمة باوو باثيراني خؤمان لةسةر ئاين و بةرنامةيةکي ئاوا ديووة ، بصطومان ئصمةش بةشوصن رصبازي ئةواندا هةنطاو هةپدةطرين و رصنميييمان وةرطرتووة !!
23. وَكَذَلِكَ مَا أَرْسَلْنَا مِن قَبْلِكَ فِي قَرْيَةٍ مِّن نَّذِيرٍ إِلَّا قَالَ مُتْرَفُوهَا إِنَّا وَجَدْنَا آبَاءنَا عَلَى أُمَّةٍ وَإِنَّا عَلَى آثَارِهِم مُّقْتَدُونَ : هةر بةو شصوةية هيض ثصغةمبةرصکمان نةناردووة بؤ هيض شارصک ، کة خؤشطوزةرانةکان نةيانوتبصت : ئصمة باوو باثيراني خؤمان بينيووة ثابةندي بيروباوةأصک بوون ، بصطومان ئصمةش ضاو لةوان دةکةين و ثةيأةوي ئةوان دةکةين .
24. قَالَ أَوَلَوْ جِئْتُكُم بِأَهْدَى مِمَّا وَجَدتُّمْ عَلَيْهِ آبَاءكُمْ قَالُوا إِنَّا بِمَا أُرْسِلْتُم بِهِ كَافِرُونَ : ثصغةمبةرةکةش وتوويةتي : باشة ....ئةطةر لة رصطة و رصبازو بةرنامةي باو باثيرانتان ضاکتريشم بؤ هصنان هةر شوصنيان دةکةون ؟! لة وةپامدا وتيان : بةراستي ئصمة بةو بةرنامة و ثةيامةي کة بة ئصوةدا رةوانة کراوة بأوا ناکةين .
25. فَانتَقَمْنَا مِنْهُمْ فَانظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُكَذِّبِينَ : جا ئصمةش تؤپةمان لصسةندن ، سةرنج بدة و ببينة سةرةنجامي ئةوانةي بأوايان بة ثةيامي ثصغةمبةران نةکرد ضؤن بوو .
26. وَإِذْ قَالَ إِبْرَاهِيمُ لِأَبِيهِ وَقَوْمِهِ إِنَّنِي بَرَاء مِّمَّا تَعْبُدُونَ : ئةو کاتة بهصنةوة ياد کة ئيبراهيم بة باوکي و هؤزةکةي خؤت ووت : بةراستي من دوورة ثةرصزم لةو شتانةي کة ئصوة دةيثةرستن .....
27. إِلَّا الَّذِي فَطَرَنِي فَإِنَّهُ سَيَهْدِينِ : جطة لةو زاتةي کة دروستي کردووم ، هةر ئةويش رصنموويم دةکات و دةمخاتة سةر رصطةي راست و دروست .
28. وَجَعَلَهَا كَلِمَةً بَاقِيَةً فِي عَقِبِهِ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ : ئةوسا ئيتر ئةو بةرنامةي يةکخواناسيةي هصشتةوة بؤ هؤزو طةلاني دواي خؤي ، بؤ ئةوةي ئةوانيش بطةأصنةوة بؤ سةر ئةو بيروباوةرة راستة .
29. بَلْ مَتَّعْتُ هَؤُلَاء وَآبَاءهُمْ حَتَّى جَاءهُمُ الْحَقُّ وَرَسُولٌ مُّبِينٌ : خوا دةفةرموصت : جا من ئةوانة و باو باثيرانيانم لة خؤشطوزةرانيدا هصشتةوة تا ئةو کاتةي قورئان و ثصغةمبةرصکي ئاشکرايان بؤ هات ( تا ثةيامي خوايان بؤ روون بکاتةوة ) .
30. وَلَمَّا جَاءهُمُ الْحَقُّ قَالُوا هَذَا سِحْرٌ وَإِنَّا بِهِ كَافِرُونَ : کاتصکيش کة حةق و راستيان ثصطةيشت ...وتيان : ئةمة سيحرو جادووة و بصطومان ئصمة بص باوةأين ثصي ....
31. وَقَالُوا لَوْلَا نُزِّلَ هَذَا الْقُرْآنُ عَلَى رَجُلٍ مِّنَ الْقَرْيَتَيْنِ عَظِيمٍ : هةروةها بيانوويان طرت و وتيان : ئةوة بؤ ئةم قورئانة دانةبةزصنرا بؤ سةر ثياوصکي طةورة لة ثياوة طةورةکاني دوو شارةکة ؟! ( مةبةستيان مةککة و گائف بووة ) .
32. أَهُمْ يَقْسِمُونَ رَحْمَةَ رَبِّكَ نَحْنُ قَسَمْنَا بَيْنَهُم مَّعِيشَتَهُمْ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَرَفَعْنَا بَعْضَهُمْ فَوْقَ بَعْضٍ دَرَجَاتٍ لِيَتَّخِذَ بَعْضُهُم بَعْضًا سُخْرِيًّا وَرَحْمَتُ رَبِّكَ خَيْرٌ مِّمَّا يَجْمَعُونَ : ئايا ئةوانة رةحةتي ثةروةردطاري تؤ دابةش دةکةن ؟! ( کةساني شايستة دةدؤزنةوة بؤ ثصغةمبةرايةتي ؟! ) لة کاتصکدا ئصمةين کة رزق و رؤزيمان لة نصوانياندا دابةش کردووة لة ذياني دنيادا و ثلةو ثايةي هةندصکمان بةرزکردؤتةوة بةسةر هةندصکياندا ، بؤ ئةوةي هةمووان کاروباري يةکتر تةواوبکةن و کةپک لة توانايي ولصهاتوويي يةکتر وةربطرن ، جا لةطةپ ئةو هةموو بةهرة و بةخششانةدا رةحةت و ميهرةباني ثةروةردطاري تؤ ( کة تايبةتي ئيماندارانة لة قيامةتدا ) لة هةموو ئةو شتانةي کة خةپکي کؤي دةکةنةوة ( لةماپ و سامان و هؤکارةکاني رابواردن ) ضاکترو بةنرخترة .
33. وَلَوْلَا أَن يَكُونَ النَّاسُ أُمَّةً وَاحِدَةً لَجَعَلْنَا لِمَن يَكْفُرُ بِالرَّحْمَنِ لِبُيُوتِهِمْ سُقُفًا مِّن فَضَّةٍ وَمَعَارِجَ عَلَيْهَا يَظْهَرُونَ : ئةطةر لةبةرئةوة نةبواية خةپکي هةموو دةبوون بة يةکثارضة ( لة بص باوةأي و تاوانکاريدا ) ، ئةوة هةر کةس باوةأي بةخواي ميهرةبان نةبواية سةقفي خانووةکةيمان لة زيو بؤ درست دةکرد ، هةروةها قادرمة و ئاسانسوارمان بؤ دةکردن تا بةسةريدا سةربکةون و دةربکةون .....
34. وَلِبُيُوتِهِمْ أَبْوَابًا وَسُرُرًا عَلَيْهَا يَتَّكِؤُونَ : هةروةها بؤ ماپةکانيان قاثي و دةروازةي زيو و کورسي و قةنةفةي رازاوةشمان ثصدةبةخشين تا ثاپ بدةنةوة و شاني لةسةر دادةن ....
35. وَزُخْرُفًا وَإِن كُلُّ ذَلِكَ لَمَّا مَتَاعُ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَالْآخِرَةُ عِندَ رَبِّكَ لِلْمُتَّقِينَ : بةهةموو جؤرة نةخش و نيطارصکي جوان و رازاوة ( دارو ديوارو سةقف ودةرطا و کةلوثةلي ناو ماپةکانيانمان دةأازاندةوة ) ، جا ئةوة هةر هةمووي خؤشطوزةراني ذياني دنيا نةبصت هيضي تر نيية ، لة کاتصکدا کة ذياني ثأ لة خؤشي و بةختةوةري بةبأاوة لاي ثةروةردطارت بؤ خواناسان و دوورة ثةرصزانة لة طوناه .
36. وَمَن يَعْشُ عَن ذِكْرِ الرَّحْمَنِ نُقَيِّضْ لَهُ شَيْطَانًا فَهُوَ لَهُ قَرِينٌ : کةسصک خؤي کوصر بکات لة ئاستي قورئان و يادي خواي ميهرةبان ، ئةوة ئصمة شةيتانصک دةکةينة مپؤزمي وهةميشة دةبصتة يار و ياوةري و لةطةپيدا دةبصت .
37. وَإِنَّهُمْ لَيَصُدُّونَهُمْ عَنِ السَّبِيلِ وَيَحْسَبُونَ أَنَّهُم مُّهْتَدُونَ : بصطومان ئةو شةيتانانة ، رصطةي راستيان لص دةطرن و وايان لصدةکةن کة وابزانن بة دپنيايي لةسةر رصبازصکي ضاک و راستن .
38. حَتَّى إِذَا جَاءنَا قَالَ يَا لَيْتَ بَيْنِي وَبَيْنَكَ بُعْدَ الْمَشْرِقَيْنِ فَبِئْسَ الْقَرِينُ : تا ئةو کاتةي خةپةتاوةکة دصتة لامان ( لة قيامةتدا خؤي و شةيتانةکةي ئامادة دةکرصن بؤ لصثرسينةوة ) ئةوة بة شةيتانةکةي دةپصت : خؤزطة نصواني من و تؤ بة قةدةر رؤذهةپات و رؤذئاوا لةيةک دوور بواية ، ئاي کة هاورصيةکي نالةبارو خراث بوويت .
39. وَلَن يَنفَعَكُمُ الْيَوْمَ إِذ ظَّلَمْتُمْ أَنَّكُمْ فِي الْعَذَابِ مُشْتَرِكُونَ :ئةمأؤ ئةو قسة و طلةيي و بناشتانة هةرطيز سوودتان ثص ناطةيةنن ، ( ضونکة ) کاتي خؤي ئصوة ستةمتان لة خؤتان و خةپکيش کردووة ، ئصستة بصطومان هةردوولاتان لة سزاو ئازاردا بةشدارن .
40. أَفَأَنتَ تُسْمِعُ الصُّمَّ أَوْ تَهْدِي الْعُمْيَ وَمَن كَانَ فِي ضَلَالٍ مُّبِينٍ : ئايا تؤ ئةي ثصغةمبةر ئةو بص باوةأةي کة وةک کةأ واية طوصبيست دةکةيت ؟ يان ئةوةي کوصرة هيدايةتي دةدةيت ؟! ياخود ئةو کةسةي لة طومأايي ئاشکرادا رؤضووة رصنموويي دةکةيت ؟! ( ديارة ئةوة حاپيان بصت هيدايةتيان ئاسان نية ) .
41. فَإِمَّا نَذْهَبَنَّ بِكَ فَإِنَّا مِنْهُم مُّنتَقِمُونَ : جا ئةطةر تؤ لةناو بةرين و بتمرصنين ، ئةوة ئصمة بصطومان تؤپةيان هةر لصدةسصنين .
42. أَوْ نُرِيَنَّكَ الَّذِي وَعَدْنَاهُمْ فَإِنَّا عَلَيْهِم مُّقْتَدِرُونَ : ياخود ئةنجامي ئةوهةأةشةيةي لصمان کردوون نيشاني تؤي دةدةين ، ضونکة بصطومان ئصمة توانامان بةسةرياندا هةية .
43. فَاسْتَمْسِكْ بِالَّذِي أُوحِيَ إِلَيْكَ إِنَّكَ عَلَى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيمٍ : کةواتة تؤبص خةم بةو ثابةندي ئةوةبة کة نيطات بؤ کراوة ، ضونکة تؤ بةأاستي لةسةر رصطة و رصباز و بةرنامةيةکي راست و دروستيت ( لة لايةن ثةروةردطارتةوة ئاراستة دةکرصيت ) .
44. وَإِنَّهُ لَذِكْرٌ لَّكَ وَلِقَوْمِكَ وَسَوْفَ تُسْأَلُونَ : بةراستي ئةم قورئانة يادخةرةوةية بؤ خؤت و بؤ قةومةکةت ، لة ئايندةشدا ثرسياتان لصدةکرصت دةربارةي .
45. وَاسْأَلْ مَنْ أَرْسَلْنَا مِن قَبْلِكَ مِن رُّسُلِنَا أَجَعَلْنَا مِن دُونِ الرَّحْمَنِ آلِهَةً يُعْبَدُونَ : تؤ لةو ثصغةمبةرانةي کة ناردوومانة ثصش تؤ بثرسة ، ئايا جطة لة خواي ميهرةبان خواي ترمان دياري کردووة کة بةندايةتي بؤ بکرصت . ( مةبةست ئةوةية کة سةرضاوةي هةموو ثصغةمبةران يةکصکة ) .
46. وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا مُوسَى بِآيَاتِنَا إِلَى فِرْعَوْنَ وَمَلَئِهِ فَقَالَ إِنِّي رَسُولُ رَبِّ الْعَالَمِينَ : سوصند بة خوا بصطومان ئصمة موسا ثصغةمبةرصکمان نارد بة بةپطة و نيشانةکانمانةوة بؤ لاي فيرعةون و دارو دةستةي ، ثصي راطةياندن کة : بةأاستي من رةوانةکراوي ثةروةردطاري هةموو جيهانيانم .
47. فَلَمَّا جَاءهُم بِآيَاتِنَا إِذَا هُم مِّنْهَا يَضْحَكُونَ : کةضي کة هاتة لايان بة بةپطة و موعجيزةکانمانةوة ، سةريان سوأماو طاپتة و ثصکةنينيان بة موعجيزةکاني دةهات .
48. وَمَا نُرِيهِم مِّنْ آيَةٍ إِلَّا هِيَ أَكْبَرُ مِنْ أُخْتِهَا وَأَخَذْنَاهُم بِالْعَذَابِ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ : هيض معجزةيةکمان نيشان نةداون ، کة لةوي تر طةورةتر نةبووبصت ، ( جا کةباوةريان نةهصناوة ) طرفتاري تاپي و ناخؤشي و سزامان کردن بؤ ئةوةي بطةأصنةوة و بةخؤدا بضنةوة .
49. وَقَالُوا يَا أَيُّهَا السَّاحِرُ ادْعُ لَنَا رَبَّكَ بِمَا عَهِدَ عِندَكَ إِنَّنَا لَمُهْتَدُونَ : کةضي بة موسايان وت : ئةي جادووطةر !! لة ثةروةردطارت داوا بکة بؤمان ، بةو ثةيمانةي بةتؤي داوة بابةپاو ناخؤشيمان لةسةر هةپبطرصت بصطومان ئصمة لة هيدايةت دراوان دةبين !!
50. فَلَمَّا كَشَفْنَا عَنْهُمُ الْعَذَابَ إِذَا هُمْ يَنكُثُونَ : جا هةر کة بةپاو ناخؤشيمان لةسةر لابردن خصرا بةپصن و ثةيمانةکةيان هةپدةوةشاند .
51. وَنَادَى فِرْعَوْنُ فِي قَوْمِهِ قَالَ يَا قَوْمِ أَلَيْسَ لِي مُلْكُ مِصْرَ وَهَذِهِ الْأَنْهَارُ تَجْرِي مِن تَحْتِي أَفَلَا تُبْصِرُونَ : فيرعةون جاأيدا بةناو قةوم و طةلةکةيدا وتي : ئةي قةوم و طةلم ، من ثاشاي ميچرم و فةرمانأةواي ئةم وپاتةم ، ئةم رووبارانةش بةبةر کؤشکةکانماندا دةأوات ، ئايا ئةم دةسةپاتةي من نابينن ؟!
52. أَمْ أَنَا خَيْرٌ مِّنْ هَذَا الَّذِي هُوَ مَهِينٌ وَلَا يَكَادُ يُبِينُ : بةپکو نابينن من ضاکترم لةو کةسةي ناوبانطي نييةو کةسايةتصکي لاوازو نةناسراوة و زمان ثاراو نيية و لةوانة نيية بتوانصت ضاک خةپکي تصبطةيةنصت ؟!
53. فَلَوْلَا أُلْقِيَ عَلَيْهِ أَسْوِرَةٌ مِّن ذَهَبٍ أَوْ جَاء مَعَهُ الْمَلَائِكَةُ مُقْتَرِنِينَ : جا ئةوة بؤضي بازني ئاپتوني و زصري ثصشکةش ناکرصت ( تانيشانة بصت بؤ ثايةداري ؟! ) يان ئةوة بؤ فريشتة لةطةپيدا نةهاتن بؤ بانطةواز کردن و ثشتيواني لصکردني ؟!
54. فَاسْتَخَفَّ قَوْمَهُ فَأَطَاعُوهُ إِنَّهُمْ كَانُوا قَوْمًا فَاسِقِينَ : فيرعةون هيض نرخي دانةنا بؤ قةوم و طةلةکةي ، بة سووکي دةکردن ، ئةوانيش ملکةض و فةرمانبةرداري بوون ، بةراستي ئةوانة قةومصکي فاسق و تاوانبار و طوناهکار بوون .
55. فَلَمَّا آسَفُونَا انتَقَمْنَا مِنْهُمْ فَأَغْرَقْنَاهُمْ أَجْمَعِينَ : خوا فةرمووي : جا کاتصک ئصمةيان تووأة کردو رقي ئصمةيان هةستان ، ئصمةش تؤپةمان لصسةندن ، هةر هةموويانمان لة دةريادا خنکاندو نوقم کرد .....
56. فَجَعَلْنَاهُمْ سَلَفًا وَمَثَلًا لِلْآخِرِينَ : جا کردمانن بة ثصشةنطي تياضووةکان و ثةند و عيبرةت بؤ خةپکي تري دواي ئةوان .
57. وَلَمَّا ضُرِبَ ابْنُ مَرْيَمَ مَثَلًا إِذَا قَوْمُكَ مِنْهُ يَصِدُّونَ : کاتصکيش باسي کوأةکةي مةريةم ـ عيسا ـ بةنموونة هصنرابصتةوة ، دةستبةجص قةوم و هؤزةکةي تؤ ملةجةأصيان کردووة و سةريان داوة و تةسليمي حةق نةبوون ( بةباسکردني سةغپت بوون ) .....
58. وَقَالُوا أَآلِهَتُنَا خَيْرٌ أَمْ هُوَ مَا ضَرَبُوهُ لَكَ إِلَّا جَدَلًا بَلْ هُمْ قَوْمٌ خَصِمُونَ : وتوويانة ئايا ثةرستراوةکاني ئصمة شاياني ثةرستنن يان ئةو ؟! واتة ـ عيسا ـ ، ئةو نموونانةيان بؤ تؤ نةدةهصنايةوة ، تةنها بؤ موجادةلة نةبصت ، ( وةنةبصت بةشوصن حةق و راستيدا بطةأصن ) ، بةپکو ئةوانة کةسانصکن هةميشة حةز بة دوذمنايةتي و ئاذاوة و ململانصي بص سةروبن دةکةن .
59. إِنْ هُوَ إِلَّا عَبْدٌ أَنْعَمْنَا عَلَيْهِ وَجَعَلْنَاهُ مَثَلًا لِّبَنِي إِسْرَائِيلَ : ئةو عيساية تةنها بةندةيةکي ئصمة بوو کة نازو نيعمةتي ثصغةمبةرايةتيمان ثصبةخشي و کردمانة نموونةيةکي ضاک بؤ نةوةي ئيسرائيل تا شوصني بکةون .
60. وَلَوْ نَشَاء لَجَعَلْنَا مِنكُم مَّلَائِكَةً فِي الْأَرْضِ يَخْلُفُونَ : ئةطةر بمانويستاية ئصوةمان دةکردة فريشتة و لة زةويدا نيشتةجصمان دةکردن و هةموو فةرمانبةردار دةبوون .
61. وَإِنَّهُ لَعِلْمٌ لِّلسَّاعَةِ فَلَا تَمْتَرُنَّ بِهَا وَاتَّبِعُونِ هَذَا صِرَاطٌ مُّسْتَقِيمٌ : بةراستي لة دايکبووني عيسا ، بةبص باوک ، بةپطةية لةسةر قيامةت ، کةواتة بةطومان مةبن لصي و باوةأي ثصبهصنن و ثصيان بپص : هةر ثةيأةوي لة زاتي من بكةن ، هةر ئةوةشة رصطةي راست و دروست .
62. وَلَا يَصُدَّنَّكُمُ الشَّيْطَانُ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُّبِينٌ : خةپکينة هةوپ بدةن با شةيتان رصتان ثص نةطرصت و لة أصي راست لاتان نةدات ضونکة بصطومان ئةو دوذمنصکي ئاشکراتانة .
63. وَلَمَّا جَاء عِيسَى بِالْبَيِّنَاتِ قَالَ قَدْ جِئْتُكُم بِالْحِكْمَةِ وَلِأُبَيِّنَ لَكُم بَعْضَ الَّذِي تَخْتَلِفُونَ فِيهِ فَاتَّقُوا اللَّهَ وَأَطِيعُونِ : کاتصک عيسا بة موعجيزةي ئاشکراوة رةوانةکرا بؤ نةوةي ئيسرائيل وتي : بةراستي من حيکمةت و داناييم بؤ هصناون ، هةروةها زانياري ئةوةشم ثصية کة ئةو شتانةتان بؤ روون بکةمةوة کة کصشةتان لةسةري هةية و راو بؤضوونتان لةسةري جياوازة ، جا ئصوة لة خوا بترسن و طوصأايةپي من بکةن .
64. إِنَّ اللَّهَ هُوَ رَبِّي وَرَبُّكُمْ فَاعْبُدُوهُ هَذَا صِرَاطٌ مُّسْتَقِيمٌ : بةراستي خواي ثةروةردطاري منيش و ئصوةشة ، تةنها ئةو بثةرستن ، هةر ئةمةشة رصطة و رصبازي راست و دروست .
65. فَاخْتَلَفَ الْأَحْزَابُ مِن بَيْنِهِمْ فَوَيْلٌ لِّلَّذِينَ ظَلَمُوا مِنْ عَذَابِ يَوْمٍ أَلِيمٍ : ثاشان دةستة و طرؤهةکان جياوازي کةوتة نصوانيان لةسةر عيسا خؤي ، وةيل و قوأبةسةري بؤ ئةوانةي کة ستةميان کردووة و ستةم دةکةن ، لة سزاو ئازاري رؤذصکي ثأ ئصش .
66. هَلْ يَنظُرُونَ إِلَّا السَّاعَةَ أَن تَأْتِيَهُم بَغْتَةً وَهُمْ لَا يَشْعُرُونَ : ئايا ئةوانة جطةلة هاتني قيامةت ضاوةأواني ضي تر دةکةن ، لة کاتصکدا ئةوان هةستي ثصناکةن .
67. الْأَخِلَّاء يَوْمَئِذٍ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ إِلَّا الْمُتَّقِينَ : دؤستان و برادةران هةر هةموو لةو رؤذةدا دوذمني يةکترن ، هةموو رقيان لة يةک دةبصتةوة ، جطة لةو کةسانةي کة لة سةر بنضينةي تةقواو خواناسين کؤ بوونةتةوة و برايةتييان بةرثا کردووة .
68. يَا عِبَادِ لَا خَوْفٌ عَلَيْكُمُ الْيَوْمَ وَلَا أَنتُمْ تَحْزَنُونَ : خواي طةورة ثصيان دةفةرموصت : ئةي بةندةکانم ئةمأؤ ئيتر ئصوة هيض ترس و بيمصکتان نابصت وهيض غةم و ثةذارةيةک رووتان تص ناکات .....
69. الَّذِينَ آمَنُوا بِآيَاتِنَا وَكَانُوا مُسْلِمِينَ : ئةو بةختةوةرانة ئةو کةسانةن کة کاتي خؤي باوةأيان هصناوة بة ئايةتةکاني ئصمة و نيشانةکاني دةسةپاتداريمان لة بوونةوةردا و ئيماندارو موسوپمانيش بوون .
70. ادْخُلُوا الْجَنَّةَ أَنتُمْ وَأَزْوَاجُكُمْ تُحْبَرُونَ : ثصيان دةوترصت : فةرموون بضنة بةهةشتةوة خؤتان و هاوسةرةرانتان ، خؤتان و ئةوانةي وةک ئصوة خواناس بوون و لةوص ذياني کامةراني و شادي و بةختةوةريتان ثص دةدرصت .
71. يُطَافُ عَلَيْهِم بِصِحَافٍ مِّن ذَهَبٍ وَأَكْوَابٍ وَفِيهَا مَا تَشْتَهِيهِ الْأَنفُسُ وَتَلَذُّ الْأَعْيُنُ وَأَنتُمْ فِيهَا خَالِدُونَ : لةسةر سيني وکوثي ئاپتون جؤرةها خواردن و خواردنةوةي خوان و رازاوة و تام خؤش و بؤن خؤشيان بةسةردا دةطصأن و لةو بةهةشتةدا هةرضي نةفس حةزي لص بکات و دپ بيخوازصت و ضاو حةز بةديتني بکات ئامادةية و ئصوة ، ئةي خواناس و ثاکان ، ذياني هةميشةيي و نةبأاوةشي تيادا دةبةنة سةر .
72. وَتِلْكَ الْجَنَّةُ الَّتِي أُورِثْتُمُوهَا بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ : ( خواي ميهرةبان ئةوةندةي تر دپخؤشيان دةکات ، کاتصک ثصيان دةفةرموصت ) : ئا ئةو بةهةشتةي کة ئصستا ئصوة بوونةتة خاونني ، وةک ميراتيي شايستةي خؤتانة ، بةهؤي ئةو کار و کردةوانةي کة دةتانکرد .
73. لَكُمْ فِيهَا فَاكِهَةٌ كَثِيرَةٌ مِنْهَا تَأْكُلُونَ : ميوةهاتي زؤر و هةمةجؤر تيايدا بؤتان ئامادةية و لصي دةخؤن ( هةرطيز تةواو نابصت و کةم ناکات ) .
74. إِنَّ الْمُجْرِمِينَ فِي عَذَابِ جَهَنَّمَ خَالِدُونَ : بةراستي تاوانباران و تاوانکاران لةناو ئازار و سزاي دؤزةخدا بةهةميشةيي دةمصننةوة .
75. لَا يُفَتَّرُ عَنْهُمْ وَهُمْ فِيهِ مُبْلِسُونَ : ئازارو سزا لة سةريان کةم ناکرصتةوة ، لة کاتصکدا هةمووشيان تيايدا نائومصد و بص هيوان .
76. وَمَا ظَلَمْنَاهُمْ وَلَكِن كَانُوا هُمُ الظَّالِمِينَ : جا وةنةبصت ئصمة ستةممان لصکردبن بةپکو هةر خؤيان ستةمکارن .
77. وَنَادَوْا يَا مَالِكُ لِيَقْضِ عَلَيْنَا رَبُّكَ قَالَ إِنَّكُم مَّاكِثُونَ : دؤزةخيةکان هاوار دةکةن ، ئةي مالک ( کة فريشتةي سةرثةرشتيارة ) : دةبا ثةروةردطارت بمانکوذصت ، دةبا بمرين و کؤتايي بةم سةغپةتيةمان بصت ، لة وةپامياندا دةپصت : بةراستي ئةوة جصتانة و تيايدا بؤ هةميشة دةبصت بمصننةوة ( ئا بةو شصوةية قورئان باسي بةختةوةران و باسي بةدبةخت و ناثوختةکان دةخاتة بةرضاو ، ئةوسا دصتةوة بؤ دنيا و دةيةوصت ثصش ئةوةي ئةو رؤذة بةرثا ببصت خةپکي فرياي خؤيان بکةون ) .
78. لَقَدْ جِئْنَاكُم بِالْحَقِّ وَلَكِنَّ أَكْثَرَكُمْ لِلْحَقِّ كَارِهُونَ : سوصند بةخوا بةأاستي ئصمة ثةيامي حةق و راستيمان بؤ ئصوة رةوانة کردون کةضي زؤربةتان حةزتان لة حةق و راستي نية و لصي بصزارن .
79. أَمْ أَبْرَمُوا أَمْرًا فَإِنَّا مُبْرِمُونَ : ئةوانة هةرکاتصک بأيارصک بدةن و ثيلانصک بطصرن دذي موسوپمانان ، ئةوة بصطومان ئصمة ثيلانةکة بةسةرياندا دةشکصنينةوة و بة زةرةري خؤيان تةواوي دةکةين .
80. أَمْ يَحْسَبُونَ أَنَّا لَا نَسْمَعُ سِرَّهُمْ وَنَجْوَاهُم بَلَى وَرُسُلُنَا لَدَيْهِمْ يَكْتُبُونَ : ئايا ئةوانة وادةزانن کة ئصمة لة نهصني و ضثةيان بصئاطاين و نابيستين ؟! نةخصر وانيية ، ئصمة زؤر ئاطادارين و فريشتة ضاودصرةکانيشمان کة هةميشة لة نزيکيانةوةن ، وردو درشتي طوفتارو کرداريان تؤمار دةکةن .
81. قُلْ إِن كَانَ لِلرَّحْمَنِ وَلَدٌ فَأَنَا أَوَّلُ الْعَابِدِينَ : ئةي ثصغةمبةر ( چلي الله علية وسلم ) بةو خوانةناسانة بپص : ئةطةر خواي ميهرةبان کوأي ببواية من يةکةم کةس دةبووم لةو کةسانة کة ملکةض دةبووم !!
82. سُبْحَانَ رَبِّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ رَبِّ الْعَرْشِ عَمَّا يَصِفُونَ : ثاکي و بصطةردي بؤ ثةروةردطاري ئاسمانةکان و زةوي ، بؤ ثةروةردطاري عةرش و تةختي فةرمانأةوايةتي ، دةربارةي ئةو طوفتارة ناقؤپاو بص سةرو بنانةي کة نةفامان بؤ ثةروةردطار هةپي دةبةستن .
83. فَذَرْهُمْ يَخُوضُوا وَيَلْعَبُوا حَتَّى يُلَاقُوا يَوْمَهُمُ الَّذِي يُوعَدُونَ : جارص وازيان لص بهصنة ، با هةر رؤبضن لةقسةي هةلةق و مةلةقدا و با هةر طةمة و ياري بکةن ، هةتا دةطةنة ئةو رؤذةي هةأةشةيان لصکراوة دةربارةي .
84. وَهُوَ الَّذِي فِي السَّمَاء إِلَهٌ وَفِي الْأَرْضِ إِلَهٌ وَهُوَ الْحَكِيمُ الْعَلِيمُ : خوا ئةو زاتةية کة هةر ئةو خواي ئاسمانة و هةر ئةو خواي زةويشة و هةر ئةوة کة دانا و زاناية .
85. وَتَبَارَكَ الَّذِي لَهُ مُلْكُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا وَعِندَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَإِلَيْهِ تُرْجَعُونَ :ئةو زاتةي کة خاوةني ئاسمانةکان و زةوي و نصوانيانة زؤر موبارةک و خصربةخش و ثاک و بص طةردة و هةر ئةو دةزانصت کةي قيامةت بةرثا دةبصت ، بؤ لاي ئةويش دةبرصتةوة .
86. وَلَا يَمْلِكُ الَّذِينَ يَدْعُونَ مِن دُونِهِ الشَّفَاعَةَ إِلَّا مَن شَهِدَ بِالْحَقِّ وَهُمْ يَعْلَمُونَ : ( ئةوةش ضاک بزانن ) ئةو رؤذة ، ئةوانةي کة ئةوان دةيانثةرستن لة جياتي خوا تکاو شةفاعةتيان بةدةست نية ، مةطةر کةسصک کة شايةتي راستي دابصت و بزانصت کص شايستةي تکا بؤ کردنة .
87. وَلَئِن سَأَلْتَهُم مَّنْ خَلَقَهُمْ لَيَقُولُنَّ اللَّهُ فَأَنَّى يُؤْفَكُونَ : سوصند بةخوا ئةطةر لةو خوانةناسانة بثرسيت : کص دروستي کردوون ، ئةوة بةدپنياييةوة دةپصن ( الله ) : کةوابوو بةرةو ضي و بةرةو کوص لة رصبازي يةکخواناسي لادةدرصن و شوصني ناحةقي دةکةون ؟!
88. وَقِيلِهِ يَارَبِّ إِنَّ هَؤُلَاء قَوْمٌ لَّا يُؤْمِنُونَ : سوصند بة طوفتاري ثصغةمبةر کة وتي : ثةروةردطارا ، بةراستي ئةمانة قةوم و هؤزصکن ، باوةأ ناهصنن بيرناکةنةوة .
89. فَاصْفَحْ عَنْهُمْ وَقُلْ سَلَامٌ فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ : دة تؤش ئةي ثصغةمبةر ( چلي الله علية وسلم ) لةبةر ئةوة ضاوثؤشيان لص بکة و لصيان ببوورة ، سةلاميان لص بکة و نةرم بة لةطةپيان ، لة ئايندةدا دةزانن ضييان بةسةر دصت و خؤيان دةبيننةوة ، ياخود تصدةطةن و باوةأ دةهصنن .
گهڕانهوه بۆ لاپهڕهی تهفسیر گهڕانهوه بۆ لاپهڕهی سهرهتای ڕێگای ڕاستی