سورة ق – سورتي 50 – ذمارةي ئايةتةکاني 45
بسم الله الرحمن الرحيم
(بةناوي خواي بةخشندة و ميهرةبان )
1. ق وَالْقُرْآنِ الْمَجِيدِ : ضةند ثيتصک لة سةرةتاي هةندص لة سوورةتةکاني قورئاندا هاتوون ذمارةيان ( 14 ) ثيتة ، نيوةي کؤي ثيتةکاني زماني عةرةبين ، بؤ سةلماندني (اعجاز) و مةزني و طرنطي قورئان کة لة تواناي هيض کةسدانية بةو ثيتانة کتصبصکي ئاوا بصوصنة دابنصت بةرادةيةک هةتا هةموو طرؤي ئادةميزاد و ثةري کؤ ببنةوة بؤ ئةو مةبةستة ، بصطومان ضةندةها نهصني تريشي تياية ، زاناکان لة هةندصکي دواون ، هةندصکيشيان وتويانة : هةر خوا خؤي زاناية بة نهصني ئةو ثيتانة . سوصند بةم قورئانة کة خاوةني رصز و شکؤمةندي ية ( تؤ ئةي محمد ( چلي الله علية وسلم ) نصردراوي لةلاية خواوة )
2. بَلْ عَجِبُوا أَن جَاءهُمْ مُنذِرٌ مِّنْهُمْ فَقَالَ الْكَافِرُونَ هَذَا شَيْءٌ عَجِيبٌ : خةپکي ، باوةأيان نةکرد ، بةپکو سةرسام بوون لةوةي کة يةکصک لة خؤيان نصردراوة تادايان بضپةکصنصت و بصداريان بکاتةوة ، جا کافران وتيان : ئةمة شتصکي سةيرو سةرسوأهصنةرة ، بؤية وتيان :
3. أَئِذَا مِتْنَا وَكُنَّا تُرَابًا ذَلِكَ رَجْعٌ بَعِيدٌ : ئايا کاتصک مردين و بووينة خاک زيندوو دةبينةوة ؟! دواي مردن طةأانةوة ئةستةمة ! ( ثةروةرديطاريش لة وةپامياندا دةفةرموصت ) :
4. قَدْ عَلِمْنَا مَا تَنقُصُ الْأَرْضُ مِنْهُمْ وَعِندَنَا كِتَابٌ حَفِيظٌ : بةراستي ئصمة زانيوومانة کاتصک کة مردن ، زةوي ضؤن بةرةبةرة لاشةيان دادةأزصنصت و دةيکاتةوة بة خاک ، ئصمة تؤمارطةي تايبةتيمان هةية ، کة هةموو شتصکي تصدا تؤمارة و هيض شتصک لةبارني ئةوانةوة لة ئصمة شاراوةو بزر نية .
5. بَلْ كَذَّبُوا بِالْحَقِّ لَمَّا جَاءهُمْ فَهُمْ فِي أَمْرٍ مَّرِيجٍ : بةپام ئةمانة دذي راستين و بأوايان ثص نةهصناوةکاتصک بؤيان هات ، بةهؤي ئةوةوة ئةوانة لة سةرطةرداني و سةرلصشصواوييةکي ئاپؤزدا دةذين ( هةر رؤذةي قسةيةک دةکةن ) .
6. أَفَلَمْ يَنظُرُوا إِلَى السَّمَاء فَوْقَهُمْ كَيْفَ بَنَيْنَاهَا وَزَيَّنَّاهَا وَمَا لَهَا مِن فُرُوجٍ : ئايا ورد نةبوونةتةوة لةو ئاسمانةي کة بة راسةريانةوةية : ضؤنمان دروست کردووة و رازاندوومانةتةوة بةجؤرصک هيض کةم و کووأي و کةلصنصکي تصدا ني ية ؟!
7. وَالْأَرْضَ مَدَدْنَاهَا وَأَلْقَيْنَا فِيهَا رَوَاسِيَ وَأَنبَتْنَا فِيهَا مِن كُلِّ زَوْجٍ بَهِيجٍ : هةروةها زةويمان راخستووة و بپاومان کردؤتةوة و کذو کصومان لةسةري دامةزراندووة و لة هةموو جؤرة روةکصکي جوان و أازاوةمان تيادا رواندووة .
8. تَبْصِرَةً وَذِكْرَى لِكُلِّ عَبْدٍ مُّنِيبٍ : ئةمانة هةر هةمووي بؤ رؤشنکردنةوةي دپ و يادخستنةوةية بؤ هةموو ئةو بةندانةي کة بةلاي ئصمةدا دصنةوة و رةزامةندي ئصمةيان مةبةستة .
9. وَنَزَّلْنَا مِنَ السَّمَاء مَاء مُّبَارَكًا فَأَنبَتْنَا بِهِ جَنَّاتٍ وَحَبَّ الْحَصِيدِ : لة ئاسمانةوة ئاوصکي بة ثيت و بةرةکةتمان هةردةم دابةزاندووة جا بةهؤي ئةوةوة ضةندةها باخ و دانةوصپةي ئةو کشتوکاپانةي کة درةو دةکرصن ئةروصنين .
10. وَالنَّخْلَ بَاسِقَاتٍ لَّهَا طَلْعٌ نَّضِيدٌ : هةروةها دارخورماي قةشةنط و بپند سةري هةپدا ، کة هصشووة خورماي جوان و لةسةر يةک و ريزکراو دةطرصت .
11. رِزْقًا لِّلْعِبَادِ وَأَحْيَيْنَا بِهِ بَلْدَةً مَّيْتًا كَذَلِكَ الْخُرُوجُ : ئةمةش بؤ ئةوةي ببصتة رزق و رؤزي بؤ بةندةکان ... هةر بةو ئاوو بارانة شوصنة مردووةکان زيندوودةکةينةوة ، هةر ئاوةهايش لة دواي مردن ئصوة لة خاک دصنة دةرةوة .
12. كَذَّبَتْ قَبْلَهُمْ قَوْمُ نُوحٍ وَأَصْحَابُ الرَّسِّ وَثَمُودُ : ثصش ئةمانيش ، قةومي نوح ، ثصغةمبةرةکةيان بة درؤزاني ... هةروةها خاون بيرةکان و هؤزي تمود يش .
13. وَعَادٌ وَفِرْعَوْنُ وَإِخْوَانُ لُوطٍ : هةروةها قةومي هود و فيرعةون و براکاني لوگ ، ( واتة : قةومةکةي ) .
14. وَأَصْحَابُ الْأَيْكَةِ وَقَوْمُ تُبَّعٍ كُلٌّ كَذَّبَ الرُّسُلَ فَحَقَّ وَعِيدِ : خاوةن باخة ضأةکان و قةومةکةي _ تبع _ يش ، ( کة يةکصک بووة لة ثاشاکاني دةوپةتي حميةري لم يةمةن ) ...هةر يةکصک لةوان باوةأيان بة ثصغةمبةرةکانيان نةکرد ، بةهؤي ئةوةوة شايستةي ثصشهاتني هةأةشةي ئصمة بوون .
15. أَفَعَيِينَا بِالْخَلْقِ الْأَوَّلِ بَلْ هُمْ فِي لَبْسٍ مِّنْ خَلْقٍ جَدِيدٍ : ئايا ئصمة لة سةرةتا و يةکةم جاردا کة ئةو خةپکةمان دروست کرد ماندوو بووين و طيروطرفت هاتة رصمان ؟! نةخصر ماندوو نةبووين ، بةپکو ئةوان لة طوماندا بةرامبةر بة دروست بوونةوةيةکي تازة .
16. وَلَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنسَانَ وَنَعْلَمُ مَا تُوَسْوِسُ بِهِ نَفْسُهُ وَنَحْنُ أَقْرَبُ إِلَيْهِ مِنْ حَبْلِ الْوَرِيدِ : سوصند بةخوا بصطومان ئصمة ئادةميزادمان دروست کردووة و دةزانين ضي بة دپ و دةروونيدا دصت ... ئصمة لة شاأةطي دپي لصي نزيکترين .
17. إِذْ يَتَلَقَّى الْمُتَلَقِّيَانِ عَنِ الْيَمِينِ وَعَنِ الشِّمَالِ قَعِيدٌ : کاتصک دوو فريشتة ضاودصرةکةي ئادةميزاد کة لةلاي راست و ضةثيةوة دانيشتوون ، ( هةموو طوفتارو کردارصکي تؤمار دةکةن بة دةزطاي زؤر ثصشکةوتوو ) .
18. مَا يَلْفِظُ مِن قَوْلٍ إِلَّا لَدَيْهِ رَقِيبٌ عَتِيدٌ : هةر قسةيةکي لة دةم دةردةضصت خصرا ضاودصرصکي ئامادة ، تؤماري دةکات .
19. وَجَاءتْ سَكْرَةُ الْمَوْتِ بِالْحَقِّ ذَلِكَ مَا كُنتَ مِنْهُ تَحِيدُ : ئةي ئينسان ، تةنطانةي مردن و ئازارةکاني هات ، هاوأص لةطةپ راستييةکاندا ، ئةوسا ثصت دةوترصت : ئا ئةوة بةسةرهات و رووداوةية کة خؤتت لص لادةداو ثةنات لص دةطرت .
20. وَنُفِخَ فِي الصُّورِ ذَلِكَ يَوْمُ الْوَعِيدِ : لةوةودوا فوو دةکرصت بة چوردا ، ئيتر ئةوة رؤذي ثصشهاتني هةأةشةوو ئاطادار کردنةوةکانة .
21. وَجَاءتْ كُلُّ نَفْسٍ مَّعَهَا سَائِقٌ وَشَهِيدٌ : أؤذي قيامةت دصت و هةموو کةسصک دوو کةسي لةطةپداية ، يةکصکيان دةيطةيةنصت و ئةوةي تريشيان شايةتة بةسةريةوة .
22. لَقَدْ كُنتَ فِي غَفْلَةٍ مِّنْ هَذَا فَكَشَفْنَا عَنكَ غِطَاءكَ فَبَصَرُكَ الْيَوْمَ حَدِيدٌ : بة يةکةيةکةي بص باوةأان دةوتأصت : سوصند بةخوا بةأاستي تؤ لةم بةسةرهاتانة نا ئاطابوويت و طوصي خؤتت لص خةواندبوو ، ئصستا ئصمة ثةردةمان لةسةر ضاوةکانت لاداوةو هةموو شتصک وةکو خؤي دةبينيت و ئةمرؤ ضاوةکانت تيذة ...
23. وَقَالَ قَرِينُهُ هَذَا مَا لَدَيَّ عَتِيدٌ : فريشتةي هاوةپ و ضاودصري روو بة ثةروةردطار دةپصت : هةرضي کاروکردةوةي ئةم ئادةمي ية هةية هةمووي ئةوةتة لاي من و ياداشت و تؤمارم کردووة .
24. أَلْقِيَا فِي جَهَنَّمَ كُلَّ كَفَّارٍ عَنِيدٍ : ( دواي لصثرسينةوة ، خوا فةرمان دةدات بة دوو فريشتةکة ) هةرضي کافرو بص باوةأصکي سةرکةش و بوغزن هةية فأصي بدةنة ناو ئاطري دؤزةخةوة ...
25. مَّنَّاعٍ لِّلْخَيْرِ مُعْتَدٍ مُّرِيبٍ : ئةوةي کة هةميشة بة توندي قةدةغةي هةموو خصرو ضاکةيةکي دةکرد ، مافي خةپکي ثصشصل دةکرد ، خؤي بة طومان بوو ، خةپکيشي دةخستة طومانةوة ....
26. الَّذِي جَعَلَ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ فَأَلْقِيَاهُ فِي الْعَذَابِ الشَّدِيدِ : ئةوة بوو کة هاوةپ و شةريکي بؤ خوا بةأةوا دةزاني ... کةواتة ئصوة هةردووکتان ئةو ئادةمي ية فأص بدةنة ناو سزاي سةختةوة .
27. قَالَ قَرِينُهُ رَبَّنَا مَا أَطْغَيْتُهُ وَلَكِن كَانَ فِي ضَلَالٍ بَعِيدٍ : هاوةپة شةيتانةکةشي ثاکانة دةکات و دةپصت : ثةروةردطارا ، خؤ من لة خشتةم نةبردووة ، من سةرکةشم نةکردووة ، خؤي تاوانبارة ، بةپام خؤي لة نصو طومأايي و سةرلصشصواويةکي دووردا نقووم بوو بوو .
28. قَالَ لَا تَخْتَصِمُوا لَدَيَّ وَقَدْ قَدَّمْتُ إِلَيْكُم بِالْوَعِيدِ : ( جا ئةوکاتةي شةيتان و ئادةميزاد لاي خوادا دةبصتة کصشةيان ، خوا بص دةنطيان دةکات ) دةفةرموصت : شةأة دةمص لة لاي مندا مةکةن ، بةأاستي من ثصشتر هةأةشةي هاتني ئةم رؤذةم خستبووة بةرضاوتان و ، ثصم راطةياندبوون .
29. مَا يُبَدَّلُ الْقَوْلُ لَدَيَّ وَمَا أَنَا بِظَلَّامٍ لِّلْعَبِيدِ : ئيتر قسةو بأياري من ناطؤأصت و هةپناوةشصتةوة .... من هصض کات ستةمکاريش نيم لة بةندةکانم .
30. يَوْمَ نَقُولُ لِجَهَنَّمَ هَلِ امْتَلَأْتِ وَتَقُولُ هَلْ مِن مَّزِيدٍ : رؤذصک دصت بة دؤزةخ دةپصين : ئايا ثأ بوويت ؟ ئةويش لة وةپامدا دةپصت : ئايا کةسي تر ماوة خةپکي زياتر نية ؟!
31. وَأُزْلِفَتِ الْجَنَّةُ لِلْمُتَّقِينَ غَيْرَ بَعِيدٍ : لةولايشةوة بةهةشت نزيک خراوةتةوة لة خواناس و ثارصزکارو باوةأداران ، بص ئةوةي دوور بصت لصيان ، دةوترصت ...
32. هَذَا مَا تُوعَدُونَ لِكُلِّ أَوَّابٍ حَفِيظٍ : ئةمة ئةو بةپصنة بوو ثصتان درابوو ، بؤ هةموو ئةو کةسانةي کة زؤر تةوبةکارو خؤثارصزن لة طوناهو نافةرماني خوا .
33. مَنْ خَشِيَ الرَّحْمَن بِالْغَيْبِ وَجَاء بِقَلْبٍ مُّنِيبٍ : هةر کةس لة خواي ميهرةبان بترسصت و لة ثةنهاندا خؤي لة طوناه بثارصزصت و بةدپصکي بةئاطا و تةوبةکارةوة بؤ بارةطاي خوا بطةأصتةوة ...( جا بةو بةختةوةأانة دةوترصت ) :
34. ادْخُلُوهَا بِسَلَامٍ ذَلِكَ يَوْمُ الْخُلُودِ : بفةرموون بضنة ناو بةهةشتةوة لةطةپ ئاشتي و ئارامي وهصمنيدا ، ئا ئةوة ئيتر رؤذي نةمريي و نةبأاوةية .
35. لَهُم مَّا يَشَاؤُونَ فِيهَا وَلَدَيْنَا مَزِيدٌ : هةرضيش داواي دةکةن و حةزي لص دةکةن بؤيان ئامادةية تيايدا ، زؤر لةوةش زياترمان لاية .
36. وَكَمْ أَهْلَكْنَا قَبْلَهُم مِّن قَرْنٍ هُمْ أَشَدُّ مِنْهُم بَطْشًا فَنَقَّبُوا فِي الْبِلَادِ هَلْ مِن مَّحِيصٍ : خؤ ئصمة ضةندةها هؤزو نةتةوةي ثصش ئةوانمان لةناو برد ، کة ئةوان لةمان بة دةسةپاتترو بةتواناتر بوون ... خؤ ئةوان بة شارةکان و شوصنةوارةکاندا طةأاوان و تصثةر بوون ، ئايا هيض دةربازبوونصک لة سزاکانيان بةدي کرد ؟!
37. إِنَّ فِي ذَلِكَ لَذِكْرَى لِمَن كَانَ لَهُ قَلْبٌ أَوْ أَلْقَى السَّمْعَ وَهُوَ شَهِيدٌ : بةأاستي ئا لةو بةسةرهاتانةدا يادةوةري هةية بؤ کةسصک دپصکي زيندووي هةنصت ، ياخود طوص بؤ قورئان رادصرصت ، لة کاتصکدا ئامادةبصت بؤ فةرمانبةرداريي و کردني هةموو کارصکي دروست .
38. وَلَقَدْ خَلَقْنَا السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ وَمَا مَسَّنَا مِن لُّغُوبٍ : بةأاستي ئصمة ئاسمانةکان و زةوي و هةرضي لة نصوانياندا هةية بة شةش رؤذ دروستمان کردوون ، هيض ماندويةتيةکيش روي تص نةکردين .
39. فَاصْبِرْ عَلَى مَا يَقُولُونَ وَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَقَبْلَ الْغُرُوبِ : جا تؤ ئةي ثصغةمبةر ( چلي الله علية وسلم ) دان بةخؤتا بطرة لة بةرامبةر ئةو هةموو ناحةقي و نادروستيانةوة کة دةيپصن و دصتة رصت ، ( بؤ بةرطةطرتني ئةو طيروطرفتانةي کة بؤت ثصش دةهصنن ) ، ثصش خؤر هةپاتن و ثصش ئاوابووني تةسبيحات و سوثاس و ستايشي ثةروةرديطارت بکة .
40. وَمِنَ اللَّيْلِ فَسَبِّحْهُ وَأَدْبَارَ السُّجُودِ : لة شةوطاريشدا تةسبيحات و ستايشي خوا بکة ، هةروةها لة دواي نوصذةکانيش .
41. وَاسْتَمِعْ يَوْمَ يُنَادِ الْمُنَادِ مِن مَّكَانٍ قَرِيبٍ : طوصش بةضاکي رابطرة !! رؤذصک دصت بانط وصذصک بانط دةکات لة شوصنصکي نزيکةوة...
42. يَوْمَ يَسْمَعُونَ الصَّيْحَةَ بِالْحَقِّ ذَلِكَ يَوْمُ الْخُرُوجِ : ئةو رؤذة دةنطصکي زؤر بةرز و سامناک بةراستيي دةبيستن ، ديارة کة ئةوة رؤذي هاتنة دةرةوةية لة توصي خاکدا .
43. إِنَّا نَحْنُ نُحْيِي وَنُمِيتُ وَإِلَيْنَا الْمَصِيرُ : بةأاستي هةر ئصمة ذيان دةبةخشين و دةشيان مرصنين ، طةأانةوةش هةر بؤ لاي ئصمةية .
44. يَوْمَ تَشَقَّقُ الْأَرْضُ عَنْهُمْ سِرَاعًا ذَلِكَ حَشْرٌ عَلَيْنَا يَسِيرٌ : رؤذصک دصت زةوي لة ئاستي ئةوان شةق دةبات و خةپکي لة طؤأةکانيان بة طورجي دصنة دةرةوة .... ئا ئةوة کؤ کردنةوةيةکة لاي ئصمة کارصکي زؤر ئاسانة ( بؤ لصثرسينةوة ) .
45. نَحْنُ أَعْلَمُ بِمَا يَقُولُونَ وَمَا أَنتَ عَلَيْهِم بِجَبَّارٍ فَذَكِّرْ بِالْقُرْآنِ مَن يَخَافُ وَعِيدِ : ئةي محمد ( چلي الله علية وسلم ) ئصمة ضاک ئاطادارين بةوةي کة دةيپصن و ضؤن دذايةتي ئةم راستي ية دةکةن ! ... خؤ تؤ زؤردارنيت بةسةريانةوة تا باوةأيان بةسةردا بسةثصنيت ..کةواتة تؤ تةنها ئةوةت لةسةرة کة بة قورئان ياداوةريي ئةو کةسانة بکةيت کة لة هةأةشةکاني ئصمة دةترسن .
گهڕانهوه بۆ لاپهڕهی تهفسیر گهڕانهوه بۆ لاپهڕهی سهرهتای ڕێگای ڕاستی